Guru Rinpoche (Padmasambhava)

Guru Rinpoche, in het Sanskriet Padmasambhava, is de Indiase meester die het boeddhisme in de achtste eeuw in Tibet vestigde en die in de Nyingma-school wordt vereerd als de tweede Boeddha. Zijn Tibetaanse naam betekent eenvoudig "kostbare leraar". Padmasambhava betekent "uit een lotus geboren", naar het verhaal dat hij niet uit een moederschoot verscheen maar op een lotus in een meer in Oddiyana.

Hoe hij naar Tibet kwam

Koning Trisong Detsen wilde het boeddhisme in zijn rijk wortel laten schieten en nodigde daarvoor de geleerde Shantarakshita uit. Het werk liep vast. Wat overdag werd opgebouwd, lag 's ochtends weer om. Op aanraden van Shantarakshita werd Guru Rinpoche uit India geroepen.

De traditie beschrijft wat volgde niet als een overwinning. De krachten die zich verzetten werden niet verdreven maar gebonden: onder eed gesteld als beschermers van de Dharma, een eed die volgens de traditie nog altijd geldt. Samye verrees, het eerste klooster van Tibet. De eerste Tibetanen werden gewijd en een vertaalproject van ongekende omvang kwam op gang.

Zijn naaste leerling was Yeshe Tsogyal, een Tibetaanse vrouw met een volmaakt geheugen, die vastlegde wat hij onderwees. Guru Rinpoche voorzag tijden waarin de leringen zouden verwateren of vervolgd worden. Samen verborgen zij daarom een groot deel ervan als terma: schatteksten, weggelegd in rots en water, en in de geest van leerlingen die eeuwen later geboren zouden worden. Een tertön onthult ze wanneer ze nodig zijn. Onze eigen lijnvoering, de Düdjom Tersar, bereikt ons langs precies die weg.

Waarom hij nog steeds aanwezig is

Binnen de Nyingma is Guru Rinpoche niet in de eerste plaats een historische figuur. Hij is de vorm waarin de lijnvoering zich aan een beoefenaar toont. Wie guru yoga beoefent, roept geen man uit de achtste eeuw op, maar dat wat de eigen geest in wezen al is, buiten zichzelf geplaatst zolang dat nodig is om het te herkennen.

Vandaar dat zijn mantra, om ah hung vajra guru pema siddhi hung, in vrijwel elke Nyingma-beoefening terugkeert. En vandaar zijn belofte bij het afscheid van Tibet: dat hij aanwezig is voor ieder die hem roept, slapend voor de deur van wie vertrouwen heeft. Er is geen afstand te overbruggen. Er is een gewoonte van afwezigheid die wij zelf in stand houden.

De tiende dag van elke Tibetaanse maanmaand is Guru Rinpoche-dag. Bij Rigdzin Dzogchen Ling komen we dan samen voor de tsok. Omdat de maankalender schuift, staan de data op onze tsok-kalender. Guru yoga sluit bovendien de Düdjom Tersar Ngöndro af, die we elke zaterdag in Hoofddorp beoefenen.