Rigdzin Dzogchen Ling

Studie

Boeddhistische Woordenlijst

Heldere uitleg van begrippen uit het Tibetaans Boeddhisme zoals wij die bestuderen en beoefenen: van de basis van het boeddhistische pad tot de Ngöndro, de Nyingma-traditie en Dzogchen. De woordenlijst groeit stap voor stap mee met ons onderricht.

Fundament

Bodhicitta

changchub sem

Bodhicitta is de wens om volledig te ontwaken, niet voor jezelf alleen maar om alle wezens van hun lijden te bevrijden. Het is het hart van het Mahayana- en Vajrayana-pad.

Bodhisattva

changchub sempa

Een bodhisattva is iemand die besloten heeft volledig te ontwaken om alle wezens van hun lijden te bevrijden, en die het eigen leven op dat doel richt. Het is het ideaal van het Mahayana- en Vajrayana-pad.

Boeddha

sangye

Een boeddha is iemand die volledig ontwaakt is: vrij van alle verwarring en met alle kwaliteiten van de geest volledig ontplooid. De Boeddha is Shakyamuni, de historische leraar die dit pad in India onderwees.

De Drie Juwelen

könchok sum

De Drie Juwelen zijn de Boeddha, de Dharma en de Sangha: de drie waarin een boeddhist toevlucht neemt, en de bodem waarop alle verdere beoefening rust.

De Vier Edele Waarheden

pakpé denpa zhi

De Vier Edele Waarheden zijn het eerste onderricht van de Boeddha na zijn verlichting: er is lijden, lijden heeft een oorzaak, lijden kan ophouden, en er is een pad dat daarheen leidt.

Dharma

chö

Dharma is het onderricht van de Boeddha en de beoefening ervan: de weg die uit het lijden leidt, en de werkelijkheid waar die weg naar verwijst.

Karma

lé

Karma betekent handeling: het inzicht dat wat we doen, zeggen en denken een spoor nalaat, en dat dat spoor bij onszelf terugkomt.

Nirvana

nyangdé

Nirvana is de bevrijding uit samsara: het ophouden van lijden en van de oorzaken ervan, begeerte, afkeer en onwetendheid. Het woord betekent "uitdoven".

Samsara

khorwa

Samsara is de kringloop van bestaan: steeds opnieuw geboren worden, leven en sterven, voortgedreven door karma en verwarring over wie en wat we zijn.

Sangha

gendün

Sangha is de gemeenschap van beoefenaars: de mensen die dezelfde weg gaan als jij, en de derde van de Drie Juwelen waarin een boeddhist toevlucht neemt.

Toevlucht nemen

kyabdro

Toevlucht nemen is je richten op de Boeddha, de Dharma en de Sangha als dat waar je werkelijk op vertrouwt: de stap waarmee iemand het boeddhistische pad binnengaat.

Verlichting

jangchub

Verlichting is in het boeddhisme het volledige ontwaken van de geest: alle verduisteringen zijn gezuiverd en wijsheid en compassie zijn volledig tot bloei gekomen. Het is wat de Boeddha bereikte en waar het hele pad op uitkomt.

Wedergeboorte

yangsi

Wedergeboorte is de boeddhistische visie dat de stroom van bewustzijn bij de dood niet ophoudt, maar, gedreven door karma, opnieuw een bestaan aanneemt. Er gaat geen vaste ziel over: wat doorgaat is een stroom van oorzaak en gevolg.

Meditatie

Vajrayana

Chöd

chöd

Chöd betekent "doorsnijden" en is de beoefening die het vastklampen aan een ik doorsnijdt, door angst en obstakels tegemoet te treden met mededogen en vrijgevigheid.

Dakini

khandro

Een dakini is het wijsheidsprincipe in vrouwelijke vorm, in het Tibetaans khandro, "zij die door de ruimte gaat".

Empowerment

wang

Een empowerment (Tibetaans wang, ook wel inwijding genoemd) is de ceremonie waarin een gekwalificeerde leraar je in een Vajrayana-beoefening binnenleidt, zodat je die mag en kunt beoefenen.

Guru yoga

lamé naljor

Guru yoga is de beoefening waarin je je geest laat samenvallen met de geest van de leraar, om zo de eigen verlichte natuur te herkennen. Het is het laatste onderdeel van de Ngöndro en wordt het hart van het pad genoemd.

Mandala

kyilkhor

Een mandala is in het Tibetaans boeddhisme een beeld van een verlichte wereld: een godheid in het midden, omringd door paleis, gevolg en een zuivere omgeving. In de Ngöndro is de mandala-offering de beoefening waarin je het hele universum aanbiedt.

Mantra

ngak

Een mantra is een reeks klanken, meestal in het Sanskriet, die in het Vajrayana-boeddhisme wordt gereciteerd als beoefening van de spraak. Het woord wordt uitgelegd als "dat wat de geest beschermt".

Mudra

chakgya

Een mudra is een symbolisch handgebaar dat in het Vajrayana-boeddhisme wordt gebruikt tijdens rituelen en meditatie. Het Sanskriete woord betekent "zegel": het gebaar bezegelt de beoefening met het lichaam.

Tantra

gyü

Tantra is de naam voor de teksten waarin de Vajrayana-leringen zijn vastgelegd, en voor waar die teksten over gaan: de ononderbroken continuïteit van de aard van de geest. Het woord betekent "draad" of "doorlopende stroom".

Tsok

tsok

Tsok is een gezamenlijke offerbeoefening uit het Vajrayana waarbij voedsel en drank worden aangeboden, gezegend en daarna onder de aanwezigen verdeeld.

Vajrayana

dorje tekpa

Vajrayana is de tak van het Mahayana-boeddhisme die met tantrische methoden als visualisatie en mantra werkt, om de verlichte natuur die we al hebben direct op het pad te brengen. De naam betekent "diamantvoertuig".

Ngöndro

Nyingma & Lijnvoering

Dzogchen