Studie
Boeddhistische Woordenlijst
Heldere uitleg van begrippen uit het Tibetaans Boeddhisme zoals wij die bestuderen en beoefenen: van de basis van het boeddhistische pad tot de Ngöndro, de Nyingma-traditie en Dzogchen. De woordenlijst groeit stap voor stap mee met ons onderricht.
Fundament
Bodhicitta
changchub sem
Bodhicitta is de wens om volledig te ontwaken, niet voor jezelf alleen maar om alle wezens van hun lijden te bevrijden. Het is het hart van het Mahayana- en Vajrayana-pad.
Boeddha
sangye
Een boeddha is iemand die volledig ontwaakt is: vrij van alle verwarring en met alle kwaliteiten van de geest volledig ontplooid. De Boeddha is Shakyamuni, de historische leraar die dit pad in India onderwees.
De Drie Juwelen
könchok sum
De Drie Juwelen zijn de Boeddha, de Dharma en de Sangha: de drie waarin een boeddhist toevlucht neemt, en de bodem waarop alle verdere beoefening rust.
Dharma
chö
Dharma is het onderricht van de Boeddha en de beoefening ervan: de weg die uit het lijden leidt, en de werkelijkheid waar die weg naar verwijst.
Karma
lé
Karma betekent handeling: het inzicht dat wat we doen, zeggen en denken een spoor nalaat, en dat dat spoor bij onszelf terugkomt.
Nirvana
nyangdé
Nirvana is de bevrijding uit samsara: het ophouden van lijden en van de oorzaken ervan, begeerte, afkeer en onwetendheid. Het woord betekent "uitdoven".
Samsara
khorwa
Samsara is de kringloop van bestaan: steeds opnieuw geboren worden, leven en sterven, voortgedreven door karma en verwarring over wie en wat we zijn.
Sangha
gendün
Sangha is de gemeenschap van beoefenaars: de mensen die dezelfde weg gaan als jij, en de derde van de Drie Juwelen waarin een boeddhist toevlucht neemt.
Toevlucht nemen
kyabdro
Toevlucht nemen is je richten op de Boeddha, de Dharma en de Sangha als dat waar je werkelijk op vertrouwt: de stap waarmee iemand het boeddhistische pad binnengaat.
Vajrayana
Chöd
chöd
Chöd betekent "doorsnijden" en is de beoefening die het vastklampen aan een ik doorsnijdt, door angst en obstakels tegemoet te treden met mededogen en vrijgevigheid.
Dakini
khandro
Een dakini is het wijsheidsprincipe in vrouwelijke vorm, in het Tibetaans khandro, "zij die door de ruimte gaat".
Guru yoga
lamé naljor
Guru yoga is de beoefening waarin je je geest laat samenvallen met de geest van de leraar, om zo de eigen verlichte natuur te herkennen. Het is het laatste onderdeel van de Ngöndro en wordt het hart van het pad genoemd.
Tantra
gyü
Tantra is de naam voor de teksten waarin de Vajrayana-leringen zijn vastgelegd, en voor waar die teksten over gaan: de ononderbroken continuïteit van de aard van de geest. Het woord betekent "draad" of "doorlopende stroom".
Tsok
tsok
Tsok is een gezamenlijke offerbeoefening uit het Vajrayana waarbij voedsel en drank worden aangeboden, gezegend en daarna onder de aanwezigen verdeeld.
Vajrayana
dorje tekpa
Vajrayana is de tak van het Mahayana-boeddhisme die met tantrische methoden als visualisatie en mantra werkt, om de verlichte natuur die we al hebben direct op het pad te brengen. De naam betekent "diamantvoertuig".
Ngöndro
Ngöndro
ngöndro
Ngöndro is de voorbereidende beoefening van het Vajrayana-boeddhisme: het fundament van het pad, en tegelijk zo diepgaand dat zij het hele pad omvat.
Vajrasattva
Dorje Sempa
Vajrasattva is de boeddha van zuivering: een verschijningsvorm van verlichting waarmee beoefenaars de sporen van schadelijke daden en geschonden beloften zuiveren, met de honderd-lettergrepenmantra als kern.
Nyingma & Lijnvoering
Düdjom Tersar
düdjom tersar
De Düdjom Tersar, "de nieuwe schatten van Dudjom", is de cyclus van terma-leringen onthuld door Dudjom Lingpa en Z.H. Dudjom Rinpoche, en de hoofdlijnvoering van ons centrum.
Guru Rinpoche (Padmasambhava)
Pema Jungne
Guru Rinpoche, in het Sanskriet Padmasambhava, is de Indiase meester die het boeddhisme in de achtste eeuw in Tibet vestigde en die in de Nyingma-school wordt vereerd als de tweede Boeddha.
Nyingma
nyingma
Nyingma is de oudste school van het Tibetaans boeddhisme, genoemd naar de eerste vertalingen van boeddhistische teksten die in de achtste en negende eeuw vanuit India naar Tibet kwamen.
Dzogchen
Dzogchen
dzogchen
Dzogchen, de Grote Perfectie, is het hoogste onderricht van de Nyingma-school en wijst rechtstreeks naar de aard van de geest, die volgens deze leer al volledig is en niets tekortkomt.
Trekchö
trekchö
Trekchö betekent "doorsnijden" en is de eerste van de twee hoofdbeoefeningen van Dzogchen, waarin de oorspronkelijke zuiverheid van de geest wordt herkend en zonder inspanning wordt vastgehouden.