Vajrasattva

Vajrasattva is de boeddha van zuivering. Met zijn beoefening zuiveren we de sporen van wat we anderen en onszelf hebben aangedaan, en herstellen we beloften die we hebben geschonden. In het Tibetaans heet hij Dorje Sempa, het "vajrawezen". Zijn beoefening is het derde onderdeel van de bijzondere voorbereidingen van de Ngöndro, na toevlucht en bodhicitta.

Waarom zuiveren?

Het woord zuivering zet mensen soms op het verkeerde been. Alsof er iets vies aan je zit dat eraf geschrobd moet worden. Zo is het niet bedoeld.

Volgens het onderricht is de aard van de geest altijd zuiver geweest. Wat hem vertroebelt, zijn de indrukken die we in de loop van jaren hebben opgestapeld: een hard woord op het verkeerde moment, iets wat we uit boosheid of hebzucht deden, een belofte die we lieten liggen. Karma verdwijnt niet vanzelf. Het ligt ook niet in steen gebeiteld, en daar gaat deze beoefening over.

Vajrasattva staat voor die oorspronkelijke zuiverheid. Hij wordt wit afgebeeld, helder als een maan in de herfst, met een vajra in zijn rechterhand bij het hart en een bel in zijn linkerhand. Wie hem visualiseert, kijkt in feite naar de eigen geest zoals die werkelijk is, zonder de laag stof.

Hoe de beoefening gaat

Je stelt je Vajrasattva voor boven je kruin. Je erkent eerlijk wat je verkeerd hebt gedaan, zonder jezelf af te branden, en je neemt je voor het niet te herhalen. Dan reciteer je de honderd-lettergrepenmantra. Uit Vajrasattva stroomt witte nectar naar beneden, die je lichaam vult en alles wat zwaar en donker is naar buiten spoelt. Aan het eind smelt hij in licht en valt hij samen met jou.

Het onderricht noemt vier krachten die zuivering laten werken:

1. Steun: het vertrouwen in Vajrasattva, in wie je je fouten erkent
2. Berouw: oprechte spijt, geen schuldgevoel
3. Voornemen: het besluit het niet opnieuw te doen
4. Tegengif: de beoefening zelf, de mantra en de visualisatie

Mist er een, dan blijft er weinig meer over dan een ritueel.

Binnen de Ngöndro reciteren beoefenaars de mantra traditioneel honderdduizend keer. Daarmee is Vajrasattva nog niet afgestreept. Aan het slot van veel beoefeningen wordt de mantra nog eens gezegd, om fouten en weglatingen goed te maken. En omdat zuivering ook over de band tussen leraar en leerling gaat, over samaya, ligt Vajrasattva dicht bij de tsok.

Bij Rigdzin Dzogchen Ling beoefenen we Vajrasattva als onderdeel van de Düdjom Tersar Ngöndro, elke zaterdag in Hoofddorp. Daar leer je de visualisatie en de mantra gewoon in de praktijk, samen met anderen.